Boek
Nederlands

Materiaalmoeheid

Marek Šindelka (auteur), Edgar De Bruin (vertaler)
+1
Materiaalmoeheid
×
Materiaalmoeheid Materiaalmoeheid

Materiaalmoeheid

Marek Šindelka (auteur), Edgar De Bruin (vertaler)
Genre:
Twee broers vluchten weg uit oorlogsgebied en trachten Europa te bereiken, waarbij ze allebei hun eigen route en lot volgen.
Onderwerp
Vluchtelingen, Broers
Titel
Materiaalmoeheid
Auteur
Marek Šindelka 1984-
Vertaler
Edgar De Bruin
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Tsjechisch
Oorspr. titel
Únavu materiálu
Uitgever
[Amsterdam]: Das Mag Uitgevers, 2018
278 p.
ISBN
9789492478566 (hardback)

Besprekingen

Op sokken door de sneeuw

Roman. Marek Sindelka is kritisch voor de manier waarop Europeanen met vluchtelingen omgaan. Er is een ontmenselijking aan de gang. Zijn roman Materiaalmoeheid spoort aan tot meer empathie.

Hoeveel kan een lichaam aan? Amir bereikt Europa na een autorit van vijftien uur, geperst in een sleuf tussen de motor en het dashboard. Hij loopt koolstofmonoxidevergiftiging op en overleeft ternauwernood omdat een lotgenoot hem aan de ingang van een ziekenhuis dumpt. Herstel duurt een paar dagen, maar Amir gaat al na enkele uren op de loop om een confrontatie met de politie te vermijden.

Het is een van de schrijnende situaties in Materiaalmoeheid, het tweede boek van de Tsjechische schrijver Marek Sindelka (34). In eigen land wordt hij tot de literaire top gerekend. Hij debuteerde als dichter, maar publiceert ook verhalen, romans en graphic novels. Zijn verhalenbundel Anna in kaart gebracht was een scherpe observatie van de verwende westerse samenleving. In dat boek etaleerde Sindelka zijn talent met vormexperimenten en te bloemrijk taalgebruik. In Materiaalmoeheid houdt hij het soberder, en dat zet zijn talent een stuk beter in de verf.

Sindelka beschrijft de tocht…Lees verder

Twee broers op de vlucht

Twee broers vluchten uit oorlogsgebied, maar raken elkaar onderweg kwijt. Dat is het simpele gegeven van Materiaalmoeheid, de nieuwe roman van de succesvolle Tsjechische schrijver Marek Šindelka (1984).

Anders dan zijn twee jaar geleden verschenen mozaïekvertelling Anna in kaart gebracht, die met zijn vindingrijkheid grote indruk maakte, moet Materiaalmoeheid het van de eenvoud hebben. We volgen de broers afzonderlijk, de oudste heet Amir, de ander wordt enkel met 'de jongen' of met 'broertje' aangeduid.

In het eerste hoofdstuk klimt de naamloze jongen over het hek van het detentiecentrum en vlucht het bos in, 'met in zijn zak een zorgvuldig opgevouwen briefje met daarop de naam van een stad in het noorden. Daar ergens zit zijn broer.'

Vervolgens gaan we terug in de tijd en lezen we hoe een mensensmokkelaar de motorkap van een bestelauto opent. Daaronder zit een ruimte waarin Amir zich moet verstoppen. Zijn doodsbange broertje kijkt toe, wat er verder met hem gebeurt, krijgen we niet te horen.

Hoe Šindelka zich heeft weten te verplaatsen in de uitzichtloze situatie van een vluchteling, is ronduit indrukwekkend. Tot in de kleinste details beschrijft…Lees verder

Vleesroest

Twee broers slaan op de vlucht voor het oorlogsgeweld maar raken elkaar tijdens hun gruweltocht kwijt. Tussen hen in: een kil en onverschillig Europa. En honden en hekken en prikkeldraad, messcherp, zoals de taal van hun bedenker.

Amir lijkt het maar niet te begrijpen: die kleine uitsparing naast het motorblok, daar past toch niemand in? Vertwijfeld kijkt hij achterom, naar zijn broertje – waar zullen ze hem verbergen? Maar het menselijke lichaam is plooibaar en smokkelaars hebben stevige armen die vlees kunnen samenpersen tot een machineonderdeel. Ademen is een luxe en ook dieseldampen bevatten een restantje zuurstof, dus Amir mag niet klagen. De vrijheid lonkt, Europa is amper een etmaal verwijderd.

Er was geen toekomst meer in Syrië. Een Palestijnse medevluchter vat het in het asielcentrum bondig samen voor zijn ondervrager: ‘De Duitsers zijn begonnen met de Joden te vermoorden. De Joden ontvluchtten Europa, pikten ons land in en hebben mijn overgrootouders gedood, dus zijn we naar Syrië gevlucht. In Syrië is iedereen elkaar aan het doodmaken, dus ben ik op de vlucht naar Duitsland. Wat is daar zo moeilijk aan te begrijpen?!’ Even later zal de Palestijn in een park …Lees verder

De Tsjechische schrijver (1984) trok eerder al de aandacht met zijn roman ‘Anna in kaart gebracht’* (2014, Nederlandse vertaling 2016). Nu verrast hij opnieuw met een meesterlijke vertelling over twee broers die wegvluchten uit oorlogsgebied en Europa trachten te bereiken. Elk van de broers volgt zijn eigen route en lot. De verschrikkingen onderweg, psychische, maar vooral fysieke, worden letterlijk tot in de vezels beschreven. Hun beider verhalen, dat van de oudere Amir en zijn naamloze jongere broertje (de jongen), meanderen in elkaar afwisselende hoofdstukken en in wisselend tempo door de roman.